«Πάρε το αυτοκίνητό μου.»

Μια φράση που μπορεί να πεις στον σύντροφό σου, στο παιδί σου, σε έναν φίλο ή σε κάποιον συγγενή χωρίς δεύτερη σκέψη. Τι συμβαίνει όμως αν, όσο οδηγεί εκείνος, γίνει ατύχημα;

Η ασφάλεια αυτοκινήτου δεν παύει αυτομάτως να ισχύει επειδή στο τιμόνι βρίσκεται διαφορετικός οδηγός από τον ιδιοκτήτη. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι οποιοσδήποτε μπορεί να οδηγήσει το αυτοκίνητο χωρίς να ελέγξεις τους όρους του συμβολαίου σου.

Ιδιαίτερη σημασία έχουν η ηλικία και η οδηγική εμπειρία του άλλου οδηγού, το αν διαθέτει έγκυρη άδεια οδήγησης και τυχόν ειδικοί όροι που προβλέπει η ασφαλιστική σου. Γι' αυτό, πριν δώσεις τα κλειδιά, υπάρχουν μερικά πράγματα που αξίζει να γνωρίζεις.

Μπορεί να Οδηγήσει Άλλος το Αυτοκίνητό μου;

Κατά κανόνα, ένα ασφαλισμένο αυτοκίνητο μπορεί να οδηγηθεί και από άλλο πρόσωπο, εφόσον εκείνο έχει το νόμιμο δικαίωμα να οδηγεί το συγκεκριμένο όχημα και δεν παραβιάζονται οι όροι του ασφαλιστηρίου.

Στην πράξη, πολλά ασφαλιστήρια καλύπτουν την αστική ευθύνη όταν οδηγεί διαφορετικό πρόσωπο από τον ιδιοκτήτη, εφόσον ο οδηγός διαθέτει έγκυρο δίπλωμα και πληροί τις προϋποθέσεις του συγκεκριμένου συμβολαίου ως προς την ηλικία και την οδηγική εμπειρία.

Το σημαντικό λοιπόν είναι να μη θεωρήσεις ότι υπάρχει ένας ενιαίος κανόνας για κάθε ασφαλιστήριο και κάθε οδηγό.

Η Ασφάλεια Αφορά το Αυτοκίνητο ή τον Οδηγό;

Η υποχρεωτική ασφάλιση αυτοκινήτου έχει ως βασικό αντικείμενο την αστική ευθύνη από την κυκλοφορία του ασφαλισμένου οχήματος. Το σχετικό θεσμικό πλαίσιο στην Ελλάδα βασίζεται στο Π.Δ. 237/1986, όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει, το οποίο κωδικοποιεί τη νομοθεσία για την υποχρεωτική ασφάλιση αστικής ευθύνης από ατυχήματα αυτοκινήτων.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η ταυτότητα του οδηγού είναι αδιάφορη για την ασφαλιστική. Κατά την τιμολόγηση και την έκδοση ενός συμβολαίου μπορεί να λαμβάνονται υπόψη:

  • η ηλικία του οδηγού,
  • τα χρόνια κατοχής διπλώματος,
  • η χρήση του αυτοκινήτου,
  • οι δηλωμένοι οδηγοί,
  • άλλοι παράγοντες κινδύνου.

Γι' αυτό οι όροι του ασφαλιστηρίου έχουν σημασία.

Τι Πρέπει να Ελέγξεις Πριν Δώσεις τα Κλειδιά

Πριν αφήσεις κάποιον άλλον να οδηγήσει το αυτοκίνητό σου, κάνε τρεις απλούς ελέγχους.

Έχει έγκυρο δίπλωμα;

Μη θεωρείς δεδομένο ότι κάποιος μπορεί να οδηγήσει νόμιμα το αυτοκίνητο απλώς επειδή «ξέρει να οδηγεί». Πρέπει να διαθέτει την κατάλληλη και σε ισχύ άδεια οδήγησης για το συγκεκριμένο όχημα. Αν υπάρχει οποιαδήποτε αμφιβολία, μην του παραχωρήσεις το αυτοκίνητο μέχρι να το επιβεβαιώσεις.

Θεωρείται νέος ή νεαρός οδηγός;

Αυτό είναι ίσως το συχνότερο σημείο που δημιουργεί προβλήματα. Οι ασφαλιστικές εταιρείες μπορούν να έχουν ειδικούς όρους για οδηγούς μικρής ηλικίας ή περιορισμένης οδηγικής εμπειρίας.

Δεν υπάρχει λόγος να απομνημονεύσεις ένα συγκεκριμένο ηλικιακό όριο από το internet, γιατί οι προϋποθέσεις διαφέρουν ανά ασφαλιστική και προϊόν. Για παράδειγμα, σε ορισμένα ασφαλιστήρια ο οδηγός κάτω των 25 ετών πρέπει να έχει δηλωθεί στο συμβόλαιο, ενώ αλλού το όριο ή τα κριτήρια (π.χ. χρόνια κατοχής διπλώματος) είναι διαφορετικά. Πρόκειται για όρους κάθε προϊόντος και όχι για καθολικό κανόνα της αγοράς.

Επομένως, αν πρόκειται να οδηγήσει νέος οδηγός, έλεγξε το δικό σου ασφαλιστήριο.

Υπάρχει περιορισμός οδηγών στο συμβόλαιο;

Ορισμένα ασφαλιστήρια ή συγκεκριμένες καλύψεις μπορεί να περιλαμβάνουν ειδικούς περιορισμούς σχετικά με το ποιος μπορεί να οδηγεί. Πριν δώσεις το αυτοκίνητο για συστηματική χρήση σε άλλο πρόσωπο, επικοινώνησε με την ασφαλιστική ή τον διαμεσολαβητή σου και ρώτησε αν χρειάζεται να δηλωθεί. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό όταν ο άλλος οδηγός:

  • χρησιμοποιεί συχνά το αυτοκίνητο,
  • είναι νέος οδηγός,
  • είναι μικρής ηλικίας,
  • μόλις απέκτησε δίπλωμα.

Τι Γίνεται αν ο Άλλος Οδηγός Προκαλέσει Ατύχημα;

Αν ο οδηγός πληροί τις νόμιμες και συμβατικές προϋποθέσεις, η υποχρεωτική ασφάλιση αστικής ευθύνης έχει ως σκοπό την κάλυψη ζημιών που προκαλούνται σε τρίτους από την κυκλοφορία του ασφαλισμένου οχήματος, σύμφωνα με το ισχύον νομικό πλαίσιο.

Υπάρχει όμως μια σημαντική διάκριση: άλλο η προστασία του τρίτου που ζημιώθηκε και άλλο η τελική οικονομική σχέση μεταξύ ασφαλιστικής, ασφαλισμένου και οδηγού. Σε ορισμένες περιπτώσεις παραβίασης της νομοθεσίας ή των όρων της ασφαλιστικής σύμβασης μπορεί να προκύψουν διαφορετικές συνέπειες ή δικαιώματα αναγωγής της ασφαλιστικής.

Επιπλέον, μια ζημιά που πληρώνεται από το ασφαλιστήριό σου καταγράφεται κατά κανόνα στο ιστορικό του δικού σου συμβολαίου, ανεξάρτητα από το ποιος οδηγούσε, και μπορεί να επηρεάσει το bonus-malus και το ασφάλιστρο στην ανανέωση.

Γι' αυτό δεν είναι ασφαλές να καταλήγουμε στο συμπέρασμα: «Αφού το αυτοκίνητο έχει ασφάλεια, μπορεί να το οδηγήσει οποιοσδήποτε χωρίς πρόβλημα».

Τι Ισχύει για τη Μικτή και τις Πρόσθετες Καλύψεις;

Εδώ χρειάζεται ακόμη περισσότερη προσοχή. Η υποχρεωτική αστική ευθύνη αφορά τις ζημιές προς τρίτους. Οι ζημιές όμως στο δικό σου αυτοκίνητο μπορεί να καλύπτονται από προαιρετικές καλύψεις, όπως:

  • ίδιες ζημιές / μικτή,
  • θραύση κρυστάλλων,
  • οδική βοήθεια,
  • προσωπικό ατύχημα οδηγού,
  • άλλες πρόσθετες καλύψεις.

Οι προϋποθέσεις αυτών των καλύψεων καθορίζονται από το ασφαλιστήριο. Το γεγονός ότι η αστική ευθύνη λειτουργεί σε μια συγκεκριμένη περίπτωση δεν σημαίνει αυτομάτως ότι θα αποζημιωθεί με τον ίδιο τρόπο και η ζημιά στο δικό σου αυτοκίνητο.

Αν δανείζεις συχνά το αυτοκίνητο, έλεγξε όχι μόνο την υποχρεωτική κάλυψη αλλά και τους όρους της μικτής ή των άλλων καλύψεων που έχεις αγοράσει.

Τι Γίνεται αν Οδηγεί το Παιδί μου;

Αυτό είναι ίσως το πιο σημαντικό πρακτικό σενάριο: το παιδί σου μόλις πήρε δίπλωμα και θέλει να χρησιμοποιεί το οικογενειακό αυτοκίνητο. Μην περιμένεις το πρώτο ατύχημα για να ρωτήσεις αν καλύπτεται. Επικοινώνησε με την ασφαλιστική και ενημέρωσέ την για:

  • την ηλικία του,
  • το πότε απέκτησε δίπλωμα,
  • το πόσο συχνά θα οδηγεί το αυτοκίνητο.

Αν απαιτείται δήλωση νέου οδηγού ή πρόσθετο ασφάλιστρο, είναι προτιμότερο να το γνωρίζεις πριν ξεκινήσει να οδηγεί. Οι ακριβείς ηλικιακές και χρονικές προϋποθέσεις δεν είναι ίδιες σε όλα τα ασφαλιστήρια.

Τι Γίνεται αν Οδηγεί Χωρίς Έγκυρο Δίπλωμα;

Εδώ η κατάσταση είναι πολύ πιο σοβαρή. Το γεγονός ότι το όχημα διαθέτει ασφαλιστήριο δεν νομιμοποιεί την οδήγηση από πρόσωπο που δεν διαθέτει την απαιτούμενη άδεια.

Επίσης, σε ένα ατύχημα πρέπει να διακρίνουμε την προστασία που παρέχει η υποχρεωτική ασφάλιση στον ζημιωθέντα τρίτο από τις συνέπειες που μπορεί να υπάρξουν στη συνέχεια για τον οδηγό ή τον ασφαλισμένο. Το ακριβές αποτέλεσμα εξαρτάται από τις περιστάσεις, το ισχύον νομικό πλαίσιο και τους όρους της σύμβασης.

Γι' αυτό, αν κάποιος δεν διαθέτει έγκυρη και κατάλληλη άδεια οδήγησης, η πρακτική απάντηση είναι απλή: μην του δώσεις το αυτοκίνητο.

Χρειάζεται να Δηλώσω Δεύτερο Οδηγό στην Ασφαλιστική;

Όχι σε κάθε περίπτωση και όχι με τον ίδιο τρόπο σε κάθε εταιρεία. Αν κάποιος οδηγήσει περιστασιακά το αυτοκίνητό σου και πληροί όλους τους όρους του συμβολαίου, μπορεί να μην απαιτείται κάποια αλλαγή. Αν όμως πρόκειται για:

  • νέο ή νεαρό οδηγό,
  • τακτικό δεύτερο οδηγό,
  • πρόσωπο που χρησιμοποιεί συστηματικά το όχημα,

επικοινώνησε με την ασφαλιστική σου. Θα σου πει αν απαιτείται προσθήκη οδηγού, πρόσθετο ασφάλιστρο ή άλλη μεταβολή στο συμβόλαιο.

Το σημαντικό είναι να μην αποκρύψεις πληροφορίες που η ασφαλιστική ζητά για την ορθή αξιολόγηση του κινδύνου.

Συμπέρασμα

Μπορείς να δανείσεις το αυτοκίνητό σου σε άλλο άτομο, αλλά το «είναι ασφαλισμένο το αυτοκίνητο» δεν είναι η μοναδική ερώτηση που πρέπει να κάνεις. Πριν δώσεις τα κλειδιά, έλεγξε τρία πράγματα:

  1. Έχει έγκυρο δίπλωμα;
  2. Πληροί τα ηλικιακά και οδηγικά κριτήρια του ασφαλιστηρίου;
  3. Υπάρχει κάποιος ειδικός περιορισμός για άλλους οδηγούς;

Ιδιαίτερα όταν πρόκειται για νέο οδηγό ή για κάποιον που θα χρησιμοποιεί συστηματικά το αυτοκίνητο, μια σύντομη επικοινωνία με την ασφαλιστική πριν οδηγήσει μπορεί να αποτρέψει μια πολύ δυσάρεστη έκπληξη μετά από ατύχημα.

Και όταν συγκρίνεις ασφαλιστήρια, μην κοιτάς μόνο την τιμή. Αν το αυτοκίνητο χρησιμοποιείται από περισσότερα μέλη της οικογένειας, έλεγξε από την αρχή ποιοι πραγματικά καλύπτονται και με ποιους όρους.